Hyperventilatie
Wat is hyperventilatie?
Hyperventilatie betekent letterlijk teveel ademen. Om te begrijpen wat er gebeurt bij hyperventilatie, is enige basiskennis over de ademhaling vereist.
Hoe ademen we ?
We zuigen lucht in onze longen door onze borstkas te vergroten of door onze buik uit te zetten. Borstkas vergroten en buik uitzetten tegelijkertijd kan ook. De zuurstof die we daarbij inademen wordt in het lichaam verbrand tot koolzuurgas. Door onze borstkas te verkleinen of onze buik in te trekken wordt de lucht uit de longen geperst. Daardoor raken we de koolzuur weer kwijt. We doen dat automatisch. In onze hersenen zit een ademhalingscentrum, dat ervoor zorgt dat we 24 uur per dag ademen. Dat niet alleen: het ademhalingscentrum zorgt er ook voor dat we genoeg ademen. We ademen rustig als we zitten en we hijgen als we bijvoorbeeld rennen. Het ademhalingscentrum past de ademhaling aan aan de vraag van ons lichaam.
Hoe ontstaat hyperventilatie?
Wanneer het ademhalingscentrum bezig is met het afstemmen van de ademhaling op de behoefte van het lichaam, dan let het op de zuurgraad van het bloed. Het ademcentrum staat sterk onder invloed van "stress". "Stress" is de inwendige spanning die je voelt wanneer je zwaarder wordt belast dan je op dat moment aankunt. Door stress kan het ademcentrum ontregeld worden, daardoor wordt de zuurgraad abnormaal en ontstaan hyperventilatieklachten.
Wat gebeurt er als je hyperventileert ?
In de eerst plaats krijg je dan iets meer zuurstof binnen; tot zover geen probleem. Je raakt ook te veel koolzuurgas kwijt en dat geeft wél problemen. Want daardoor kunnen verschillende organen (o.a. hersenen, hart, darmen, spieren en ogen) niet normaal functioneren en kunnen er allerlei verschijnselen optreden (zie tabel). Meestal gebeurt dat in vlagen (een hyperventilatieaanval), maar soms is het min of meer constant aanwezig. Dit noemen we chronische hyperventilatie.
Verschijnselen bij hyperventilatie:
- benauwdheid of beklemming op de borst
- tintelingen of een doof gevoel in handen, voeten of lippen
- beven, transpireren, wit wegtrekken
- neiging tot zuchten of hijgen, niet goed door kunnen ademen
- hartkloppingen, pijn op de borst of steken in de borst
- duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd, neiging om flauw te vallen, onwerkelijk gevoel
- wazig zien of vlekken voor de ogen
- droge mond
- oorsuizen
- hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid
- moeheid of krachteloosheid
- onrustig gevoel of nervositeit, angst of paniek
Een hyperventilatieaanval is medisch gesproken volkomen onschuldig, maar vaak een zeer vervelende of zelfs angstaanjagende ervaring. Wie dat heeft meegemaakt is vaak bang dat het weer terugkomt. Dat kan ertoe leiden, dat je de omstandigheden waarin die hyperventilatieaanval plaatsvond uit de weg gaat, niet meer naar winkels of met de bus mee bijvoorbeeld. Ook kan het gebeuren dat je het vertrouwen in je lichaam kwijtraakt en bijvoorbeeld bang wordt voor een ernstige ziekte. Dit soort angsten veroorzaakt dan weer extra spanning en dan is het kringetje rond. Angst en hyperventilatie houden elkaar is stand.
Wat leer je bij De Wissel?
- Je leert, door ademregulatieoefeningen, je klachten in de hand te houden en te verminderen. De zuurstof-koolzuurbalans in je lichaam wordt hersteld. Als je hebt ervaren dat je je klachten onder controle kunt krijgen, neemt ook de angst voor klachten af.
- Om klachten te voorkómen leer je hoe je de spanning in je lichaam kunt waarnemen en verminderen. Dat doe je door lichaamsbewustwordings- en ontspanningsoefeningen. Je leert algehele ontspanningsoefeningen en oefeningen die specifiek zijn gericht op gespannen spieren.
- Je wordt je bewust van je lichaamshouding en algehele conditie, en de invloed daarvan op je ademhaling. Vaak geeft bijvoorbeeld alleen al een ingezakte houding een minder goede ademhaling. Het verbeteren van je houding en algehele conditie versterkt bovendien het vertrouwen in je eigen lichaam.
- Je gaat ook na, wat de achterliggende oorzaak van de spanning is. Welke gedachte, gevoel of gedrag speelt een rol? Als je je daar bewust van bent kun je ook dat veranderen.
